Als je alimentatie ontvangt of betaalt, verandert het bedrag elk jaar iets door de wettelijke indexering. Die indexering houdt in dat alimentatiebedragen jaarlijks stijgen met een percentage dat de minister vaststelt. Zo blijft de bijdrage in de pas met de loonontwikkeling.
Maar wat gebeurt er als een rechter de alimentatie met terugwerkende kracht vaststelt of wijzigt? Moet die eerdere periode dan ook worden geïndexeerd? De Hoge Raad heeft daar in 2025 duidelijkheid over gegeven.
Wat speelde er in deze alimentatieprocedure?
Een man en vrouw gingen in 2013 uit elkaar. Ze maakten afspraken over partneralimentatie in een echtscheidingsconvenant, waaronder:
- de man betaalt € 3.200 bruto per maand als bijdrage aan het levensonderhoud van de vrouw;
- het bedrag wordt jaarlijks per 1 januari geïndexeerd;
- de alimentatie loopt maximaal 12 jaar.
De man is in 2017 gehuwd met een andere vrouw. Zij hebben samen twee kinderen. In de loop van de jaren stijgt het alimentatiebedrag door indexering naar € 4.117,02 in 2024.
Later vraagt de man om de alimentatie met terugwerkende kracht vanaf 2019 te verlagen en vanaf 2022 zelfs op ‘nihil’ te stellen. Hij wil ook terugbetaling van wat volgens hem te veel is betaald. De rechtbank gaat daar niet in mee. Het hof deels wél: vanaf 7 september 2022 wordt de bijdrage verlaagd naar € 1.246 bruto per maand. De vrouw moet het verschil vanaf die datum terugbetalen.
Maar: het hof zegt niets over indexering tussen 2022 en 2024, terwijl partijen hadden afgesproken dat er een indexering geldt. Moet de rechter dit zelf meenemen?
Twee belangrijke vragen
Er zijn twee vragen over de indexering die hierin essentieel zijn, en waarover de Hoge Raad (Hoge Raad 18 juli 2025, ECLI:NL:HR:2025:1165) duidelijkheid gegeven heeft. Dat zijn:
- Vanaf wanneer geldt de wettelijke indexering?
De wettelijke regel is simpel: de indexering gaat in op 1 januari na de datum waarop het alimentatiebedrag is vastgesteld of gewijzigd.
De Hoge Raad verduidelijkt nu het volgende:
- Indexering geldt alleen voor de periode ná de uitspraak waarin het bedrag wordt vastgesteld of gewijzigd.
- Ook wanneer een rechter een bedrag vaststelt met terugwerkende kracht (dus met een eerdere ingangsdatum), wordt alleen geïndexeerd vanaf de datum van de uitspraak.
Kort gezegd: de automatische indexering werkt niet terug naar een periode vóór de uitspraak.
- Mag een rechter zelf beslissen dat de alimentatie toch met terugwerkende kracht moet worden geïndexeerd?
Ja. En sterker nog: volgens de Hoge Raad moet de rechter dit zelfs meenemen. Wanneer een rechter alimentatie vaststelt met terugwerkende kracht, moet hij:
- bekijken welke indexeringen zouden hebben gegolden als de uitspraak toen al was gedaan;
- die gevolgen verwerken in het bedrag over de eerdere periode;
- partijen zo nodig de gelegenheid geven hierop te reageren.
Dit is belangrijk, want in jaren met hoge indexeringspercentages kunnen deze bedragen fors oplopen.
Wat betekent dit voor de praktijk?
De uitspraak brengt eindelijk duidelijkheid. Toch is het verstandig om bij een verzoek tot wijziging van alimentatie met terugwerkende kracht expliciet in te gaan op de indexering over die eerdere periode. Dan weet je zeker dat dit onder de aandacht van de rechter komt.
Indien partijen willen dat er jaarlijks wordt geïndexeerd, ook als er later een wijzigingsbeschikking komt, dan kunnen zij dat opnemen in hun convenant. Zij nemen dan op dat de alimentatie jaarlijks wordt verhoogd met het percentage als bedoeld in artikel 1:402a BW, ook indien deze alimentatie later door een rechter met terugwerkende kracht wordt gewijzigd. Wijzigingen van de rechter treffen dan niet deze afspraak tenzij de rechter uitdrukkelijk anders bepaalt. Zo ontstaat er duidelijkheid tussen partijen.
Samengevat over indexering
De Hoge Raad heeft bevestigd dat de jaarlijkse wettelijke indexering van alimentatie alleen geldt voor de periode ná de uitspraak waarin het bedrag wordt vastgesteld of gewijzigd, ook als die uitspraak terugwerkende kracht heeft. Tegelijk bepaalt de Hoge Raad dat een rechter wél zelf moet beoordelen welke indexeringen zouden hebben gegolden als de uitspraak eerder was gedaan, en dat verwerken in de alimentatie over die eerdere periode. Dit kan grote financiële gevolgen hebben.
Nieuw indexeringspercentage alimentatie
Het indexeringspercentage voor 2026 is 4,6 %.
