Mijn ex-partner is zonder mijn toestemming met onze kinderen verhuisd. Wat kan ik nu doen? Dit is een vraag die in de familierechtpraktijk regelmatig voorkomt. Een verhuizing kan grote gevolgen hebben voor de kinderen en voor het contact met de achterblijvende ouder.
Een verhuizing zonder toestemming betekent echter niet dat u als andere ouder met lege handen staat. Ook als de verhuizing al heeft plaatsgevonden, kan de rechter worden gevraagd om een beslissing te nemen over de woonplaats van de kinderen, hun hoofdverblijfplaats en de zorgregeling. In sommige gevallen kan de rechter zelfs bepalen dat uw ex-partner met de kinderen moet terugverhuizen.
Mijn ex is al verhuisd: is het dan te laat?
Nee.
Het komt voor dat een ouder de beslissing over de verhuizing niet afwacht, maar alvast met de kinderen verhuist. Dat betekent niet automatisch dat de nieuwe situatie definitief is.
Wanneer ouders gezamenlijk het gezag hebben, moeten zij belangrijke beslissingen over de kinderen samen nemen. Een wijziging van de woonplaats van de kinderen is zo’n beslissing. Als de ouders het niet eens worden, kan het geschil aan de rechter worden voorgelegd op grond van artikel 1:253a BW. Dit wordt de geschillenregeling genoemd.
Ook wanneer de verhuizing al heeft plaatsgevonden, kan de rechter op grond van artikel 1:253a BW worden gevraagd om een beslissing te nemen.
Waarom kan een verhuizing zonder toestemming problematisch zijn?
Een ouder mag in beginsel zelf bepalen waar hij of zij woont. Bij gezamenlijk gezag kan een ouder echter niet zonder toestemming van de andere gezaghebbende ouder de woonplaats van de kinderen wijzigen.
Als ouders het hierover niet eens worden, kan het geschil op grond van artikel 1:253a BW aan de rechter worden voorgelegd.
De woonplaats van kinderen kan immers grote gevolgen hebben voor:
- het contact met de andere ouder;
- de bestaande zorgregeling;
- school en kinderopvang;
- sport en sociale contacten;
- de reistijd tussen de ouders;
- de praktische verdeling van de zorgtaken;
- en de continuïteit in het leven van de kinderen.
Juist daarom moet een dergelijke beslissing bij gezamenlijk gezag gezamenlijk worden genomen of, wanneer ouders er niet uitkomen, aan de rechter worden voorgelegd.
Kan ik eisen dat mijn ex terugverhuist? Wat kan ik de rechter vragen?
Wat u precies kunt vragen, hangt af van de situatie. Mogelijke verzoeken zijn bijvoorbeeld:
1. Terugverhuizen
Dat kan onder omstandigheden worden gevraagd.
De rechter kan bijvoorbeeld worden verzocht om te bepalen dat de ouder met de kinderen moet terugverhuizen naar de oorspronkelijke woonplaats of naar een andere omgeving die het contact met de andere ouder mogelijk maakt.
Of een dergelijke beslissing wordt toegewezen, hangt af van alle omstandigheden van het geval. Een verhuizing zonder toestemming betekent dus niet automatisch dat terugverhuizing wordt bevolen. Maar het feit dat de verhuizing al heeft plaatsgevonden, betekent evenmin dat de rechter de nieuwe situatie zonder meer moet accepteren.
2. Wijzigen van de hoofdverblijfplaats
Ook kan de rechter worden gevraagd om te bepalen dat de kinderen hun hoofdverblijfplaats bij u hebben. Dat kan bijvoorbeeld aan de orde zijn wanneer de rechter niet bepaalt dat de andere ouder met de kinderen moet terugverhuizen, maar wel van oordeel is dat de kinderen hun hoofdverblijfplaats bij u moeten hebben.
De kinderen verblijven dan bij u en er kan een zorg- en omgangsregeling met de andere ouder worden vastgesteld.
3. Een nieuwe zorg- en omgangsregeling
Als de kinderen op de nieuwe locatie blijven wonen, kan dit ertoe leiden dat de bestaande zorg- en omgangsregeling mogelijk niet meer uitvoerbaar is. De rechter kan dan een nieuwe regeling vaststellen. Daarbij kan bijvoorbeeld rekening worden gehouden met de afstand, schooltijden, reistijd, vakanties en feestdagen.
Indien een beperkte zorg- en omgangsregeling noodzakelijk is, kan worden bekeken of deze gemiste tijd op andere momenten kan worden gecompenseerd, bijvoorbeeld in de vakanties en tijdens de feestdagen.
4. Een beslissing over school of opvang
Een verhuizing kan ook betekenen dat de kinderen naar een andere school of kinderopvang gaan. Ook een geschil hierover kan aan de rechter worden voorgelegd.
5. Wijziging bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding (kinderalimentatie)
Een wijziging van de hoofdverblijfplaats of de zorgregeling kan daarnaast gevolgen hebben voor de kinderalimentatie. Ook dit kan, afhankelijk van de omstandigheden, aanleiding zijn om de bestaande alimentatieafspraken opnieuw te beoordelen.
Waar kijkt de rechter naar?
De rechter maakt bij een verhuiszaak een belangenafweging. Het belang van de kinderen is een belangrijke overweging, maar de rechter kijkt naar alle omstandigheden van het geval.
Onder meer de volgende vragen kunnen een rol spelen:
- Waarom is uw ex verhuisd?
- Was er een dringende reden voor de verhuizing?
- Hoe ver zijn de kinderen verhuisd?
- Hoeveel extra reistijd ontstaat hierdoor?
- Hoe was de zorg vóór de verhuizing verdeeld?
- Hoe vaak verbleven de kinderen bij u?
- Wat betekent de verhuizing voor uw contact met de kinderen?
- Kunnen de bestaande afspraken nog worden nageleefd?
- Zijn de kinderen inmiddels op een nieuwe school of bij een nieuwe opvang ingeschreven?
- Hoe oud zijn de kinderen?
- Hoe sterk zijn zij geworteld in de oude en de nieuwe omgeving?
- Hoe is de verhuizing voorbereid?
- Heeft uw ex vooraf met u over de verhuizing overlegd?
- Is geprobeerd om afspraken te maken over de gevolgen van de verhuizing?
- Heeft uw ex bewust de beslissing van de rechter niet afgewacht?
Er bestaat daarom geen vaste regel dat een verhuizing boven een bepaald aantal kilometers altijd wordt afgewezen. De rechter beoordeelt de concrete situatie.
Mijn ex heeft mij voor een voldongen feit geplaatst
Dat uw ex-partner zonder toestemming is verhuisd en u voor een voldongen feit heeft geplaatst, kan juridisch relevant zijn. Van een ouder die met de kinderen wil verhuizen, mag worden verwacht dat die ouder de andere gezaghebbende ouder bij de beslissing betrekt en – als er geen overeenstemming wordt bereikt – de rechter voorafgaand aan de verhuizing om toestemming vraagt.
Wanneer een ouder in plaats daarvan al verhuist en de andere ouder daardoor voor een voldongen feit wordt geplaatst, kan dat meewegen in de beoordeling.
Maar mijn ex woont er inmiddels al
De verhuizing van uw ex-partner heeft natuurlijk praktische gevolgen. Wanneer de verhuizing al heeft plaatsgevonden, moet de rechter niet alleen kijken naar de oorspronkelijke situatie.
De Hoge Raad heeft op 16 mei 2025 (ECLI:NL:HR:2025:764) bevestigd dat een beslissing over een verzoek tot terugverhuizen moet worden gebaseerd op de omstandigheden ten tijde van de beslissing van de rechter. De rechter moet daarbij beslissen wat hem in het belang van de kinderen wenselijk voorkomt.
Dat betekent dat bijvoorbeeld ook de huidige situatie van de kinderen, hun school, hun sociale omgeving en de manier waarop het contact met beide ouders verloopt kunnen worden meegenomen.
Het enkele feit dat de verhuizing al heeft plaatsgevonden, betekent dus niet dat daarmee de toestemming van de andere ouder of de rechter wordt gegeven.
Daar staat tegenover dat een ouder niet zonder toestemming een nieuwe situatie kan creëren en vervolgens automatisch kan stellen: “De kinderen wonen hier nu eenmaal al, dus ze kunnen niet meer terug.” De rechter kan onder omstandigheden juist besluiten dat de kinderen moeten terugkeren.
Wat als de verhuizing al maanden geleden heeft plaatsgevonden?
Ook dan kan het zinvol zijn om juridisch advies in te winnen. Wel is het belangrijk om niet onnodig lang te wachten. Hoe langer een nieuwe situatie bestaat, hoe meer de kinderen mogelijk aan de nieuwe woonplaats, school en sociale omgeving gewend raken. Daarnaast kan een bestaande zorgregeling in de praktijk steeds verder veranderen.
Dat betekent niet dat u na een bepaalde termijn automatisch uw rechten verliest. Wel kan het tijdsverloop onderdeel worden van de belangenafweging.
Wat moet ik nu doen?
Als uw ex-partner al met de kinderen is verhuisd zonder uw toestemming, is het verstandig om eerst de feiten goed vast te leggen.
1. Laat schriftelijk weten dat u geen toestemming heeft gegeven voor de verhuizing en dat u niet instemt met de verhuizing
Zorg dat duidelijk is dat u niet heeft ingestemd met de verhuizing. Houd de communicatie zakelijk en feitelijk. Voorkom waar mogelijk een verdere escalatie.
2. Maak een tijdlijn
Noteer bijvoorbeeld:
- wanneer uw ex de verhuizing heeft aangekondigd;
- wanneer u heeft laten weten dat u niet akkoord bent;
- wanneer de verhuizing heeft plaatsgevonden;
- wanneer u de nieuwe woonplaats heeft ontdekt of bevestigd;
- waar de kinderen eerst woonden;
- waar zij nu wonen;
- welke zorgregeling er was;
- en hoe het contact sinds de verhuizing verloopt.
2. Verzamel de documenten
Bewaar onder andere:
- het ouderschapsplan;
- rechterlijke uitspraken;
- e-mails en WhatsApp-berichten;
- schoolinformatie/informatie van de kinderopvang;
- informatie over de zorgregeling;
- reis- en afstandsinformatie;
- en eventuele berichten waaruit blijkt dat u geen toestemming heeft gegeven.
3. Een advocaat kan beoordelen welke procedure het beste bij uw situatie past.
Dat kan bijvoorbeeld een verzoek op grond van artikel 1:253a BW zijn. In spoedeisende situaties kan daarnaast worden onderzocht of een kort geding of andere voorlopige voorziening nodig is.
Kan ik zelf de kinderen terughalen?
Nee, onderneem niet op eigen initiatief actie om de kinderen bij de andere ouder weg te halen. Ook als u ervan overtuigd bent dat de verhuizing onrechtmatig was, kan eigenmachtig handelen de situatie ernstig laten escaleren en juridische gevolgen hebben.
Laat eerst beoordelen welke mogelijkheden er zijn en welke procedure moet worden gevolgd.
Wat als mijn ex naar het buitenland is verhuisd?
Een verhuizing naar het buitenland vraagt om extra snelheid.
Als ouders gezamenlijk het gezag hebben, is voor het meenemen van een minderjarig kind naar het buitenland in beginsel toestemming van de andere gezaghebbende ouder nodig. Worden kinderen zonder de vereiste toestemming naar het buitenland meegenomen en daar gehouden, dan kan sprake zijn van internationale kinderontvoering.
In dat geval moet zo snel mogelijk gespecialiseerde juridische hulp worden ingeschakeld. Een internationale zaak kan namelijk andere juridische procedures en internationale regels met zich meebrengen dan een verhuizing binnen Nederland.
Kan mijn ex het gezag verliezen omdat zij zonder toestemming is verhuisd?
Een verhuizing zonder toestemming leidt niet automatisch tot een wijziging van het gezag.
Wel kan de manier waarop een ouder handelt onderdeel zijn van de beoordeling wanneer er bredere problemen zijn rond de samenwerking tussen ouders.
Als een ouder structureel beslissingen over de kinderen eenzijdig neemt, rechterlijke beslissingen niet naleeft of het contact tussen de kinderen en de andere ouder ernstig belemmert, kan het zinvol zijn om met een familierechtadvocaat te bespreken of een verzoek tot wijziging van het gezag aan de orde kan zijn.
Kortom: Mijn ex is verhuisd met de kinderen. Wat kan ik doen?
Bent u de achterblijvende ouder en is uw ex-partner zonder uw toestemming met de kinderen verhuisd? De verhuizing heeft al plaatsgevonden. Dat betekent niet dat u niets meer kunt doen. Wacht dan niet te lang met juridisch advies en neem contact met ons op.
Laat beoordelen:
- of terugverhuizing kan worden gevraagd;
- waar de kinderen hun hoofdverblijfplaats zouden moeten hebben;
- of de zorg- en omgangsregeling moet worden gewijzigd;
- of een spoedprocedure nodig is;
- en welke andere maatregelen in uw situatie passend zijn.
